هدر رفت استعداد برخی جوانان و سرمایه ی بنام آموزش فنی وحرفه ی!

بدون دیدگاه
پنج شنبه - ۹ آذر ۱۳۹۶ - کد خبر: 2767
هدر رفت استعداد برخی جوانان و سرمایه ی بنام آموزش فنی وحرفه ی!

چرا لوله کش آلمانی غنی تر از نظریه پرداز آمریکایی است !

امواج نیوز، دربخش کلان سراسری حدوداً بیش از سه دهه است که  “طرح کاد” و  مراکز عریض وطویل فنی وحرفه ی ، هنرستانها ودبیرستانهای کار ودانش و بنگاههای بزرگ وکوچک  فنی و مهارت آموزی  با موسسات متنوع دولتی وخصوصی  برطبل کار واشتغال آفرینی کوبیده اند و همواره دستاوردی با فراز ونشیب و آهنگی پرنوسان مسیری را پیموده اند با این وجود آماری دقیق وملموس  از ماحصل  آن تلاش ها درجامعه کمتردیده می شود ودر بخشی کوچکتر برای مثال در شهرمان کنگان علاوه برموارد فوق مرکزفنی وحرفه ی  عمده (شماره دو خلیج  فارس)  که بیش از شانزده سال است با هزینه ی سنگین وتابلوئی بزرگ که بردوش  آن سنگینی می کند هنوز نتوانسته ایم . فضائی سازمان یافته وگیرا با خروجی های موفق وقابل قیاس با استانداردهای  روزمره که بتواند نیازهای شهروندان و جوانان شهرمان را دراین عرصه و نه تنها با اهداف صنعتی شدن منطقه بلکه با ضرورتهای عادی ومعمول شهرستان  در زمینه های اشتغال و کارآفرینی موثر  مهیا کند اتفاق شگرف ویا حتی قانع کننده ی مشاهده نمی شود. ..  تنها چیزی که بنظرم آمد که  گزارشی را دراینخصوص  از یک کشور صاحب سبک و دارنده
متد جهانی آموزش فنی وحرفه ی در سطح موجود تهیه کنم باشدکه  تاحدی بخودآئیم  و با مطالعه وبررسی ابعاد آن ، اهتمامی جدی تر به این مقوله داشته باشیم  :
در بسیاری از کشورهای درحال توسعه، آموزش فنی  “شهرت مناسبی” نیست!   و همواره  یا کلیشه ی است یا جبرانی برای “شکست  درمدرسه” یا جایگاه اجتماعی کمتری از تحصیلات دانشگاهی دارد، اما در آلمان این روند متفاوت است. این کشور  امروز  در جهان درحوزه  آموزش فنی و حرفه ای بعنوان پیشرو مطرح شده است، زیرا  این پروسه توسط اکثر جوانان آلمانی جدی گرفته شده است،  بطوریکه  حقوق و دستمزد  آنها به تدریج ود ر طبقات پرداخت دستمزد  ”  ده برابر حقوق  ودستمزد یک دکترای آمریکا  در علوم نظری دریافتی دارد!”
تجربه آلمان در آموزش حرفه ای
۸۰ درصد  آلمانی ها در آموزش فنی ثبت نام می کنند!

بر خلاف بسیاری از کشورهای منطقه ی ما  که دانش آموزان به دنبال تحصیلات عالی دانشگاهی مانند پزشکی و مهندسی و…  هستند، بسیاری از جوانان آلمانی به آموزش فنون ، هنر، حرفه های متنوع بدون  احساس «خجالت»  درهمین مسیر  آموزش فنی وحرفه ی  طی می کنند..
گزارش های مستند مرتبط حاکی است:  ۸۰ درصد از جوانان در آلمان نسبت به آموزش فنی و حرفه ای در مدارس و مراکزفنی حرفه ی و هنرستان های متوسطه تمایل نشان داده وجهت ثبت نام به  آنجا مراجعه می کنند زیرا  آموزش فنی جایگاه برجسته ای در جامعه آلمان دارد ، به حدی که از آن بعنوان  «  راز بزرگ  موفقیت آلمان» یاد می کنند
“تورستن  اسکلیچ”مسئول رسمی دفتر آلمانی برای همکاری بین الملل  در آموزش و پرورش فنی و حرفه ای  اشاره می کند: که آلمان این سیستم را به کشورهای  دیگر صادر  می کند او اعتقاد دارد که این  وضعیت  آرامش بخش وسودآور برای هر دو طرف فراهم می کند (ابعاد ونتایج ارتباط  آلمان و کشورهای وارد کننده آن را بررسی کنیم).
این  مسئول آلمانی توضیح داد : «این (نظام صادرات آموزش و پرورش فنی وحرفه ی )  برای اطمینان بخشی از حضور تکنسین شایسته در شرکت های آلمانی در کشورهای شریک است ،بویژه هنگامی که آلمان محصولات وماشین آلات پیشرفته خود را در خارج از کشوربه فروش می رساند  ، نیاز به کارشناسان فنی برای تعمیر و نگهداری از این ماشین آلات وجود خواهد داشت »
ازسوی دیگر برخی گزارش های حاکی ازاین است که : سیستم آموزشی حرفه ای آلمان، پس از چین و ایالات متحده،توانسته  صادرات خود را به ۱۵۱۶ میلیارد دلاربرساند و  رتبه سومی جهان  را در این عرصه به خود اختصاص بدهد..
آموزش فنی و حرفه ای یکی از ارکان عمده اقتصاد و صادرات آلمان محسوب می شود،این رویه به آلمان کمک  کرده است تا  برترین رتبه ی شهرت جهانی در سال ۲۰۱۷ با توجه به شاخص شهرت ( خوش نامی ملی) که روز پنجشنبه گذشته، ۱۶ نوامبر  منتشر شد، را بخود اختصاص دهد.  این موضوع نشان می دهد که سطح اعتبار  این کشور  با توجه به مطالعه ی  شش معیار که عبارتند از: صادرات، رویکرد سیاسی دولت، فرهنگ، مردم، گردشگری، جذب  سرمایه گذاری وجذب بهینه ی مهاجران، شاخص هائی بوده اند که  آلمان را در صدر رتبه بندی کشورهای جهان قرار داده است، همچنین  رتبه سوم جهانی این کشور در زمینه صادرات که  باعث  خوشحال، زیگمار گابریل  وزیر خارجه آلمان  شده  تا جائیکه  او می گوید:  آن امر نشان دهنده  “تصویر  واضح آلمان دراین است که این موقفیت برجسته  تنها بر اساس قدرت اقتصادی  نیست، بلکه بر این واقعیت استواراست  که جهان در حال اعتماد به ماست ».

در آلمان ” استاد معتمد” شدن آسان نیست

در آلمان   تبدیل شدن به «استاد معتمد»  آسان نیست برای رسیدن به این  فرایند،در این پروسه باید از طریق آموزش و پرورش حرفه ی طولانی جوان آلمانی  بتواند تا سطح حرفه ای که او  قادر به راه اندازی  پروژه خود  در سطح خودکفائی  حرفه ی اختصاصی او باشد دنبال کند.
با توجه به نظام آموزش و پرورش در آلمان، دانش آموزان این نظام آموزشی اول باید، آموزش و پرورش عمومی را که حداقل متضمن فراگیری حداقلی دانش برای همه افراد جامعه است و  کمتر از یک دوره ی  ۱۰ ساله نیست وپس از آن  باید از طریق مراحل آموزش پایه که در آن تلاش دانش آموز برای کشف استعدادهای و روند بهبود مهارتهای اولیه خود  در آموزش و پرورش بوده، پشت سر بگذارد و با پایان مرحله آموزش عمومی  به طور خاص در پایان کلاس چهارم، دانش آموز وارد مرحله ی  تست وآزمون عمده ، آزمایش  ومشاوره دقیق  که جهت دهنده مسیر آموزشی و عملی اوست وباید در طول  سیر زندگی خود پیگیر باشد ، می شود.
بر این  اساس نمره و  درجه این دانش آموز در آزمونی  استاندارد  مشخص می شود  وسپس به توصیه اعتباری مشاوره لازم  در  مرحله ی مطالعه وتحصیل  ثانویه «gymnasial Empfehlung»  میزان کسب موفقیت دانش آموزان  بررسی شده  و موفق ترین آنها ، به دنبال آموزش عالی در دانشگاه، یا توصیه های مشاوره قوی  به وارد مدارس فنی وارد می شوند بطوریکه که این آموزش  بخش مهمی از برنامه های تربیت نیروی فنی و ماهر فارغ التحصیل ، تکنیسین حرفه ای (نجار، نقاش، ساعت ساز، مکانیک … و غیره).خروجی موفقیت آمیز اجتماعی آن را بعهده می گیرد.

دانش آموزان؛ آموزشهای فنی دقیقی را دریافت می کنند:
دانش آموزان پس از سال هاتحصیل در این مدارس وآموزشگاهها  با پشت سر گذاشتن موفق مواد درسی به دریافت گواهینامه قبولی نائل می شوند و اگر دانش آموز می خواهد برای ادامه آموزش فنی به سطح بالاتری خود را برساند ، سطوح دیگر با درجه ی ارشد علمی وجود دارد، که گواهینامه ی برتر«مایستر»
( Meister) پس از عبور یک آزمون جدی در سطح فنی به دستاورد دانش آموز که با دشواری بدست آمده اضافه شده وبه  او اعطا می شود  و این گواهینامه در پی اثبات این مدار است که وی برنده  گواهی “استاد معتمد” در شاخه، رشته و حرفه ی دلخواه  خود شده است.
این گواهینامه تنها نشان  پیش نیاز برای هر کسی است که میخواهد به طور مستقل کار کرده واشتغالی  متکی برخود یا افتتاح  پروژه خویش را ایجاد کند.
و اگر در آن  زمینه  سطح حرفه ای قابل قبول  را به دست نیاورده باشد، او تنها  می تواند بعنوان  دستیار  کارآفرین دیگر مشغول کار شود از سوی دیگر. قوانین آلمان  از  حرفه ی ، فنی و هنری بشدت محافظت  کرده و حمایت می کند  و  از ورود افراد  غیر متخصص و یا  کمتر آموزش دیده (ضعیف آموزشی) به عرصه هر  عنوان در فعالیت حرفه ی ممانعت بعمل می آورد؛زیرا این سبک  نظارت و مراقبت در پشتیبانی  ، حامی حفظ  سطح بالای مهارت وارزش تلاش کسانی است که  در حرفه و خدمات خود دوره توانمندی وِیژه را درمراحل سخت سپری کرده اند..
ترکیب نظریه واجرا در آموزش حرفه ای دو طرفه(The dual system of vocational education and training)
این یکی از بسیاری از برجسته ترین سیستم های رفع مشکلات آموزش و پرورش فنی وحرفه ی  است:زیرا بدنبال  کاهش وابستگی داوطلبان فعالیت  دراین عرصه  تنها به سمت  (روندنظری حرکت نمودن) است، تا وی کاهش وابستگی نظری را تجربه کرده وتمایل عملی شدن کار را درخود تقویت کنند،در غیر ایصورت، وضعیت دیگر باعث  وسیع تر شدن شکاف بین آموزش و پرورش و خروجی کار واقعی می شود، اما آلمان  مدام در حال کار برای پل زدن و پرکردن  این شکاف، از طریق سیستم آموزش و پرورش بوده است که با ترکیبی از ابعاد نظری و عملی، دانش آموز را به بازار کار نزدیک تر کرده تا از طریق سیستم دوگانه آموزش و پرورش حرفه ای (The dual system of vocational education and training) شرایط مطلوب  را فراهم کرده باشد.
هدف از این سیستم آموزشی در درجه اول برای یک دانش آموز با برپائی کارگاه  شرایط کاری واقعی همانند بعد از پیوستن به بازار کار است که او در حال حاضر ضمن تحصیل با آن مواجه می شود و به کاهش مدت زمان انطباق او با محیط کارش می انجامد، و اکثریت جوان آلمانی که از  این سیستم آموزشی فارغ التحصیل شده، تا ۵۲٪، به سیستمی شامل  تا بیش از ۳۷۰ حرفه ی واجد شرایط برای عملکرد در بیش از ۲۰ هزار کار حرفه ای و  مجموعه ی شامل حدود ۳۳۰ حرفه ی فعال در قالب برنامه آموزشی، و دوره آموزش سه سال خود را عادت داده است.
شایان ذکر است، این سیستم همچنین که تمرکز بیشترش در سمت عملی است؛ دریافت روند مخاطرات  وروشهای عملی کارآموزی را  از سه تا چهار روز در هفته را به دانش آموز فرا می دهد ، در حالی که دروس نظری  تنها به  یک تا  دو روز در هفته  خلاصه می گردد،که البته  بسته به ماهیت حرفه مورد علاقه محصل دارد، دربخش قابل توجه دیگر  این آموزش عملی نیز  تنها به کارگاه مدارس فنی مدارس محدود نمی شود ، بلکه به آموزش دانش آموز در شرکت های آلمانی  فعال بازار  کار در زمینه های مربوطه پرداخته می شود که تحت نظارت مربیان واجد شرایط،  اداره می شود و  پاداش مادی کارآموز، سالانه با میانگین ۸۰۰ یورو در هر ماه در حال افزایش است و  دردرجه دوم مهم اینکه :  ازنتیجه این روند شبکه ی  سیستم آموزشی با سیستمی یکپارچه که در آن دولت  و موسسات آموزشی، موسسات دیگر و شرکت ها  همکاری  وهماهنگی تام  دارندتا زمانی ادامه می یابد که این مجموعه از قبولی کارآموزان اطمینان بیایند .
در نهایت کارآموز خلال دوره کارآموزی وتحصیل  با یک مطالعه انجام شده به انعقاد  قرارداد فراگیری توسط شاگرد با کارفرما، که  موسسه آموزشی مربوطه آن را تصویب وتائید می کند، در سیستم آموزشی ثبت نام می کند ، بنابراین کارفرما مطابق با الزامات موسسه آموزشی به آموزش عملی کارآموز می پردازد.  درواقع  فراگیری ترکیبی از  تحصیلات نظری در موسسه با  تطبیق مقررات عملی در محل کار است. کارآموزان پس از اتمام سه سال آموزش، قادر خواهند بود تا کار خود را با این کارفرمای خود تکمیل کرده ودوره ی آموزش رابه پایان برسانند. این دوره آموزشی، پیوند دهنده انگیزه بسیاری از کارآموزان از تحصیلات عمومی تا بازار کار خواهد بود..

سیستم آموزشی این کشور همچنین اجازه می دهد تا کارآموزان برای حضور در دانشکده ویا مجمتع  آموزش عالی تخصصی پس از دوره سه ساله، یعنی
دوره ی  پس از دبیرستان برای ادامه  آموزش و پرورش فنی وحرفه ی  برای یک دوره اعم از چهار تا پنج سال دیگر، با توجه به عرصه های موردنیاز کشور توسط دولت به یکی دیگر از فرصت های پیشرو تبدیل شود، که به سهم خود تعیین کننده تعداد سطح کلاس ها و محتوای دروس است ، تا در وضعیت  وجایگاه اجتماعی هیچ تفاوتی با فارغ التحصیل  دانشگاه های تخصصی با سایر دانشگاه متعارف در آلمان نداشته باشند، اما گاهی اوقات یک دانشگاه تخصصی فرصت بیشتری برای کار در بزرگترین  مجموعه  ی افراد  جویندگان  بازار کار در طول دوره تحصیل  فارغ التحصیلان  ایجاد می نماید.
با توجه به آمارهای رسمی، بیش از نیمی از تکنسین های کار در آلمان از این سیستم فارغ التحصیل شده اند ،که می توانید به رقم  ۵۱٪، فارغ التحصیل  ۱۱ درصد خروجی های دانشگاه های هنری و فنی را اضافه کنید دراین چرخه حدودآً  سالانه  ۱٫۳ میلیون کارآموزفارغ التحصیل می شوند  ودر کنار آن نزدیک به نیم میلیون کارآموز دیگر هرسال  به بازار کار ورود پیدا می کنند.
دستمزد نیروی فنی   ۱۰ برابر حقوق دکترای رشته های نظری  است
در شبکه های اجتماعی سایت کورا (Quora)  پژوهشگری  در مورد  علت رویکرد آلمان  به سمت  آموزش فنی با توجه  به وجود تحصیلات دانشگاهی رایگان، سوال کرد؟
” جنز بوتیجر “مالک آلمانی یک شرکت تجاری  پاسخ داد ( پاسخ او با استقبال گسترده  ی بیش از تعداد ۴۴۰ هزار کاربرمواجه شد  ) :
این کارآفرین آلمانی ،تنها  به بازگوئی خلاصه سنوات تحصیلات  آموزش فنی و نتایج  به دست آمده در مورد آن پرداخت  و توضیح داد  برای تبدیل شدن به یک عامل مسئول و استادمعتمد ( قادر به اداره کردن  پروژه خود )،   از ۱۰ تا ۱۲ سال برای تبدیل شدن به استاد متخصص بلحاظ فنی،درواقع   «معادل درجه   دکترا در آموزش عالی» کار و وقت لازم است  بنابراین با توجه  به شرایط موجود می بینیم که   : « دستمزدبه دست آمده توسط استادفنی   درآلمان ۱۰ برابر حقوق  اخذ درجه دکترا در علوم نظری  از دانشگاه بیکر  ایالات متحده پس از ورود به بازار کار،است  بنابراین حقوق و دستمزد ی که توسط یک تکنسین در آلمان به دست می آورد می تواند بعنوان  واکنشی طبیعی  به یک نتیجه چشمگیر  از زمان اهتمام  بسیاری از آلمانی ها نسبت به آموزش فنی وحرفه ی بشمار آید/ عبدالمجید اورا


برچسب ها: